Database of Byzantine Book Epigrams

Type 36793

	Εἰ μὴ θεὸς σώσειε δεινῶν, εἰς μάτην
	σπεύδει φυγεῖν τις τοὺς ἀνηκέστους πόνους·
	πάντων γὰρ αὐτὸς προστάτης τε καὶ φύλαξ·
	τῶν ἀναβαθμῶν ὄγδοος πέπεικέ με.

Text source	G. Bady 2021, Les vers inédits sur les Psaumes transmis sous le nom de Nicétas Chartophylax, in R. Ceulemans, B. Crostini Lappin (eds.), Receptions of the Bible in Byzantium. Texts, Manuscripts, and their Readers, Uppsala, 207-258: 251
Text status	Text completely known
Editorial status	Critical text
Genre(s)	Text-related epigram
Person(s)	Poet Niketas (12th c.) (chartophylax of Hagia Sophia < Konstantinoupolis < Turkey, metropolites of Thessaloniki < Central Macedonia < Greece)
Metre(s)	Dodecasyllable
Subject(s)	Psalter
Tag(s)	Division of the book Reference to content of the book Title
Translation(s)	Si Dieu ne sauve pas des terribles dangers, en vain s’efforce-t-on d’échapper aux peines incurables, car c’est lui le protecteur et gardien de tous : le huitième des montées m’en a persuadé. Language French Source(s) G. Bady 2021, Les vers inédits sur les Psaumes transmis sous le nom de Nicétas Chartophylax, in R. Ceulemans, B. Crostini Lappin (eds.), Receptions of the Bible in Byzantium. Texts, Manuscripts, and their Readers, Uppsala, 207-258: 250
Comment	On the authorship of this cycle of poems, see Bady (2021: 221-223). The epigram also occurs in Par. gr. 1630 (f. 221v), where it does not function as a book epigram.
Bibliography	Secondary G. Parpulov, 2014, Toward a History of Byzantine Psalters, Plovdiv: 65 (n. 4)
Number of verses	4
Occurrence(s)	[36795] ει μ(...) θ(εο)ς σωσει(...) δειν(...) εις ματ(...) [13th c.] VATICAN CITY - Biblioteca Apostolica Vaticana - Vat. gr. 342 [1087-1088] (f. 220v) (4 verses)
Related type(s)	[36173] Ψαλμῶν ὁ πρῶτος πρῶτον ἐν θεῷ λέγει (2 verses) (Same cycle) [36177] Ὁ δεύτερος δὲ τῶν ἐθνῶν τὴν μωρίαν (3 verses) (Same cycle) [36180] Ἐν συμφοραῖς χρὴ πρὸς θεὸν βλέπειν μόνον (2 verses) (Same cycle) [36183] Ὁ δ’ οὖν τέταρτος πάντας ὑμνεῖν προτρέπει (2 verses) (Same cycle) [36202] Ὁ πέμπτος ὅνπερ κλῆρον ἐκζητεῖν δέον (2 verses) (Same cycle) [36205] Ἕκτος τὸ φρικτὸν τῆς τελευταίας δίκης (2 verses) (Same cycle) [36208] Τοῖς μὴ δικαίοις ἕβδομος τὰς ἐν δίκῃ (2 verses) (Same cycle) [36211] Ἐκκλησιῶν πρόρρησιν ὄγδοος φέρει (2 verses) (Same cycle) [36214] Σαρκώσεως ἔννατος ἄρρητον λόγον (2 verses) (Same cycle) [36217] Τὸν πρὸς θεὸν φεύγοντα τὴν φρικτὴν κρίσιν (2 verses) (Same cycle) [36220] Τὸν αὐτὸν οὗτος τῷ προγραφέντι τρόπον (2 verses) (Same cycle) [36223] Ὁ δωδέκατος ἐκ παθῶν Χριστοῦ γένει (2 verses) (Same cycle) [36226] Πλάνην παλαιὰν ἦλθε δαιμόνων λύων (2 verses) (Same cycle) [36229] Ὁ ψαλμός ἐστιν ἀκριβοῦς βίου τύπος (2 verses) (Same cycle) [36232] Στηλογραφεῖται τῷ τροπαιούχῳ λόγῳ (2 verses) (Same cycle) [36235] Εὐχὴ πρέπουσα τοῖς δικαίοις ἐνθάδε (2 verses) (Same cycle) [36238] Ὁ τῆς ἐνέδρας τῶν πονηρῶν δαιμόνων (2 verses) (Same cycle) [36241] Ἀποστόλων κήρυγμα τὴν οἰκουμένην (2 verses) (Same cycle) [36244] Εὐεργὸς εὐχὴ τοῖς θεῷ πεποιθόσιν (2 verses) (Same cycle) [36350] Ὁ ψαλμὸς οἶδε τὸν θεῷ πεπεισμένον (3 verses) (Same cycle) [36353] Ἑωθινὰς ἤστραψεν αὐγὰς ἐν βίῳ (2 verses) (Same cycle) [36356] Τὸ τῶν νοητῶν θρεμμάτων καλεῖ στῖφος (2 verses) (Same cycle) [36359] Εἰς οὐρανοὺς ὕψωσιν ὁ ψαλμὸς λέγει (2 verses) (Same cycle) [36362] Οἵαν προσευχὴν προσφέρειν θεῷ θέμις (2 verses) (Same cycle) [36365] Θεῷ προκόπτων, ᾄδε θαρρῶν προσφόρως (2 verses) (Same cycle) [36368] Ὁ φῶς τὸ θεῖον προσλαβὼν ἐν καρδίᾳ (2 verses) (Same cycle) [36371] Δέησις ὧδε σὺν προφητείᾳ λόγων (2 verses) (Same cycle) [36374] Τῆς ἐξόδου μέλισμα, δηλοῦν ἐξόδου (2 verses) (Same cycle) [36377] Οἱ καινὸς οἶκος καινότητι δογμάτων (2 verses) (Same cycle) [36380] Τοὺς ἐκ κακῶν ἐκστάντας εἰς ὀρθὸν βίον (2 verses) (Same cycle) [36384] Ζηλωτὸς ὅστις εὗρε λύτρον πταισμάτων (2 verses) (Same cycle) [36387] Ὁ ψαλμὸς ᾄδειν τῷ θεῷ σὺν κιθάρᾳ (2 verses) (Same cycle) [36390] Μεταλλαγεὶς ἐκ πράξεων ἐναντίων (3 verses) (Same cycle) [36393] Λῃσταῖς νοητοῖς ἐμπεσών, θεὸν κάλει (2 verses) (Same cycle) [36396] Ἔλεγχος ὧδε δυσσεβῶν χριστοκτόνων (2 verses) (Same cycle) [36399] Τὸν τῶν πονηρῶν μὴ παραζήλου βίον (2 verses) (Same cycle) [36402] Θυμὸν δίκαιον δεσπότου παροργίσας (2 verses) (Same cycle) [36405] Τὴν εὐτέλειαν τῆς βροτείας οὐσίας (2 verses) (Same cycle) [36408] Ὁ καρτερήσας καὶ λυτρωθεὶς ἐκ πόνων (2 verses) (Same cycle) [36411] Ὁ σὰρξ παγείς, πένης τε καὶ πτωχὸς θέλων (2 verses) (Same cycle) [36414] Τοὺς τὸν θεὸν διψῶντας ἐκ φλογὸς πλάνης (2 verses) (Same cycle) [36417] Ἐχθρῶν πονηρῶν δαιμόνων τυραννίδος (2 verses) (Same cycle) [36434] Οἱ πρὸς θεὸν φεύγοντες ὡς μεμνημένοι (2 verses) (Same cycle) [36437] Ὁ Χριστός ἐστι χρηστός, ἠγαπημένος (3 verses) (Same cycle) [36440] Ἀποστόλων κήρυγμα καὶ μυστηρίων (2 verses) (Same cycle) [36443] Ὑμνεῖν ἔθνη σύμπαντα σὺν θείοις κρότοις (2 verses) (Same cycle) [36468] Ἐκκλησίας κήρυξις ἢ τῆς ἐσχάτης (3 verses) (Same cycle) [36471] Εἰς τὴν δικαίαν καὶ μόνην θεοῦ κρίσιν (2 verses) (Same cycle) [36474] Ὁρῶν ἐναργῶς τὴν τελευταίαν κρίσιν (2 verses) (Same cycle) [36477] Καταδρομὴ πρόδηλος ἐχθροῦ μανίας (2 verses) (Same cycle) [36504] Τῶν δυσσεβῶν ἄνοιαν οὐ δεδεγμένων (2 verses) (Same cycle) [36507] Ἀνδρὸς προσευχὴ πρὸς μάχην ἀλλοτρίων (2 verses) (Same cycle) [36510] Σκιαγραφεῖται τῶν παθημάτων τύπος (3 verses) (Same cycle) [36513] Τῶν δυσμενῶν ῥυσθεὶς δίκαιος εὐλόγως (2 verses) (Same cycle) [36516] Τὸν νοῦν πτερώσας εἰς φυγήν τις τοῦ βίου (2 verses) (Same cycle) [36519] Ψήφους δικαίας ἐν δίκαις, δικασπόλοι (3 verses) (Same cycle) [36522] Θεῷ προσελθών, μὴ διαφθείρῃς ὅλως (2 verses) (Same cycle) [36525] Καθεῖλες ἡμᾶς ὡς ἀπωσμένους, λόγε (3 verses) (Same cycle) [36528] Ὁ ψαλμὸς ἐθνῶν κλῆσιν εἰς σωτηρίαν (2 verses) (Same cycle) [36531] Θείαις ὑπείκων προσταγαῖς ἑκουσίως (2 verses) (Same cycle) [36534] Ὁ τῆς ἀγνοίας νύκτα φεύγων ἐμφρόνως (3 verses) (Same cycle) [36542] Ἄθλοις ἐνιδρῶν καὶ πόνοις τις ἐνθέοις (2 verses) (Same cycle) [36545] Εἰς πίστιν εὐθὺ κόσμος ἐξ ἀπιστίας (2 verses) (Same cycle) [36548] Χαίρειν ἐγέρσει δεσπότου θεοῦ θέμις (2 verses) (Same cycle) [36551] Ἀποστόλων κήρυγμα πρὸς σωτηρίαν (2 verses) (Same cycle) [36554] Τοὺς πᾶσαν ἄρδην τὸ πρὶν ἀνθρώπων φύσιν (3 verses) (Same cycle) [36557] Τὸν ἐμπεσόντα συμφορῶν δεινῶν σάλῳ (3 verses) (Same cycle) [36560] Κατώδυνος πᾶς ἐν κακοῖς ὢν κραζέτω (2 verses) (Same cycle) [36573] Ἐπιστρέφουσιν ἐκ μακρᾶς πονηρίας (2 verses) (Same cycle) [36576] Εἰρηνικὸς τίς ἄλλος ἢ Χριστὸς μόνος (2 verses) (Same cycle) [36579] Τὸ μακρόθυμον τοῦ θεοῦ θαυμαστέον (3 verses) (Same cycle) [36584] Ἐξουθενημένος τις, οἰκεῖος θέλων (2 verses) (Same cycle) [36587] Πρόσχες σεαυτῷ, μὴ διαφθείρῃς τέλει (3 verses) (Same cycle) [36598] Ἀσσυρίου πέπτωκε τοῦ κεκρυμμένου (3 verses) (Same cycle) [36601] Φωνὴ βοῶντος ἐν στεναγμοῖς καρδίας (2 verses) (Same cycle) [36612] Λαὸν ἑὸν κέλεται λόγος εὐνομίῃ συνέσει τε (4 verses) (Same cycle) [36615] Ἔθνη πονηρὰ κλῆρον ἁγνὸν σόν, λόγε (3 verses) (Same cycle) [36618] Δέησις ὧδε πεπλανημένων πάλαι (3 verses) (Same cycle) [36621] Οἶνον νοητὸν οἱ δεδεγμένοι, κρότοις (2 verses) (Same cycle) [36624] Ἄρχουσι δεινοῖς ἐγκελεύεται λόγος (3 verses) (Same cycle) [36628] Ἐχθροὺς ἀναιδεῖς γνώσεως τοῦ κυρίου (2 verses) (Same cycle) [36645] Ληνῶν νοητῶν μηδαμῶς καταφρόνει (3 verses) (Same cycle) [36648] Πλάνης λυτρωθείς, εὐδοκήσαντος λόγου (2 verses) (Same cycle) [36651] Τοῖς ἀσθενοῦσιν ἡ προσευχὴ συμπρέπει (2 verses) (Same cycle) [36658] Τὴν ἀσφάλειαν πίστεως τῆς ἐνθέου (3 verses) (Same cycle) [36662] Πάθη τὰ Χριστοῦ καὶ ταφὴν ζωηφόρον (2 verses) (Same cycle) [36665] Ἐκ Δαυῒδ ἐβλάστησε Χριστός, ὡς μέλος (3 verses) (Same cycle) [36668] Ἀρχὴν ἄναρχον δημιουργοῦ μηνύων (2 verses) (Same cycle) [36671] Οἶκον σεαυτὸν θεῖον ἐξειργασμένος (2 verses) (Same cycle) [36674] Ὡς κρεῖττον οὐδέν ἐστι τῆς σεβασμίας (3 verses) (Same cycle) [36677] Ὁ παμβασιλεὺς σαρκικῇ παρουσίᾳ (3 verses) (Same cycle) [36680] Τὸ πλάσμα χειρῶν τῶν ἑαυτοῦ δεσπότης (3 verses) (Same cycle) [36686] Πάντων ἀπογνοὺς πρὸς θεὸν μόνον βλέπε (3 verses) (Same cycle) [36689] Ἀγαλλιάσθω πᾶσα γῆ θυμηδίᾳ (4 verses) (Same cycle) [36692] Τὸ καινὸν ᾆσμα καινὸς ὄχλος ᾀδέτω (2 verses) (Same cycle) [36699] Χριστὸς βασιλεὺς σὰρξ παγεὶς ὤφθη θέλων (3 verses) (Same cycle) [36702] Ἅπας κροτείτω πιστὸς εὐσεβοφρόνως (2 verses) (Same cycle) [36705] Ὁ τὸν ἀριθμὸν τὸν τέλειον μηνύων (3 verses) (Same cycle) [36708] Οὗτος δὲ πόρρω τὴν κακῶν ἀκηδίαν (2 verses) (Same cycle) [36711] Εἴ σοι γένοιτο καιρὸς εὐχαριστίας (3 verses) (Same cycle) [36714] Τὸν τῶν ὅλων πρύτανιν εἰ μαθεῖν θέλεις (3 verses) (Same cycle) [36718] Ἔθνη πονηρὰν Ἰσραηλιτῶν φύσιν (3 verses) (Same cycle) [36721] Τὰς ἔκπαλαί σου, δέσποτα, σωτηρίας (3 verses) (Same cycle) [36724] Αἰνεῖτε πάντες, οἷς ἐνεγράφη λόγος (3 verses) (Same cycle) [36727] Ἕτοιμον εἶναι δεῖν πρὸς ᾠδὰς κυρίου (2 verses) (Same cycle) [36730] Πάθη τὰ Χριστοῦ καὶ φθόνον γραμματέων (3 verses) (Same cycle) [36733] Διδάσκομαι γέννησιν ἄφραστον, λόγε (3 verses) (Same cycle) [36736] Αἰνεῖν τὸν ὄντως ὄντα καὶ πίστει σέβειν (2 verses) (Same cycle) [36739] Ὁ σφόδρα χαίρων ἐντολαῖς τοῦ κυρίου (3 verses) (Same cycle) [36742] Λαοῦ νέου κλῆσίν τε καὶ σωτηρίαν (2 verses) (Same cycle) [36745] Τὸν Ἰσραὴλ φυγόντα τῶν Αἰγυπτίων (2 verses) (Same cycle) [36748] Ῥύστην ταπεινῶν καὶ φύλακα νηπίων (3 verses) (Same cycle) [36751] Δῆλον πέφυκε πᾶσι τὸ πρόγραμμά μου (2 verses) (Same cycle) [36754] Κἀγὼ τὸν αὐτὸν ὡς ἔχων τῷ πλησίον (2 verses) (Same cycle) [36757] Οὐ μὴν ἐγώ τι τῶν σύνεγγύς μοι ξένον (2 verses) (Same cycle) [36760] Ὄλβιος ὃς μελιηδέα τήνδε ἀείσοι ἀοιδήν (4 verses) (Same cycle) [36763] Τοὺς ἀναβαθμοὺς κλίμακας πρὸς τὰς στίβους (2 verses) (Same cycle) [36766] Ὅσον τὸ κέρδος θλίψεως ἐκ καρδίας (2 verses) (Same cycle) [36775] Εἰς ὕψος ἀρθεὶς ἀρετῶν ὄρους ἴδοις (3 verses) (Same cycle) [36778] Τῶν προσκαλουμένων σε πρὸς τοὺς ἐνθέους (3 verses) (Same cycle) [36781] Ψυχῆς ἐπάρας ὄμματα πρὸς δεσπότην (3 verses) (Same cycle) [36784] Τῶν ἀναβαθμῶν πέμπτος εὐχαριστίας (2 verses) (Same cycle) [36787] Σιὼν ὄρος γίνωσκε τοὺς πεποιθότας (3 verses) (Same cycle) [36790] Ὁ τῆς νοητῆς αἰχμαλωσίας λόγοις (3 verses) (Same cycle) [36796] Φόβον σύνοικον θεῖον ἐν τῇ καρδίᾳ (2 verses) (Same cycle) [36799] Ταῖς ἐντολαῖς τις τοῦ θεοῦ πεφραγμένος (3 verses) (Same cycle) [36802] Ἐκ βαθέων κράζουσι μυχῶν καρδίας (3 verses) (Same cycle) [36805] Ὁ πρὸς μέγιστον ὕψος ἐκ τοῦ μετρίου (2 verses) (Same cycle) [36808] Ἕτοιμος ὤν τις εἰσδέχεσθαι τὸν λόγον (2 verses) (Same cycle) [36814] Τοὺς ἐν λόγοις τε καὶ τρόποις ἡνωμένους (2 verses) (Same cycle) [36817] Τῶν ἀναβαθμῶν τὸν τελευταῖον νόει (3 verses) (Same cycle) [36820] Ὡς χρὴ γεραίρειν τὸν θεὸν καὶ δεσπότην (2 verses) (Same cycle) [36823] Τοὺς ἐκ κακῶν ῥυσθέντας εὐχαριστίαις (3 verses) (Same cycle) [36826] Ἐκ τῶν πονηρῶν πράξεων ἐπιστρέφων (2 verses) (Same cycle) [36830] Εὐεργετηθεὶς καὶ θεοῦ μεμνημένος (2 verses) (Same cycle) [36833] Ὡς τοῖς δικαίοις οὗτος ἁρμόττει λόγος (2 verses) (Same cycle) [36836] Ἐκ τῶν πονηρῶν καὶ βροτῶν καὶ δαιμόνων (2 verses) (Same cycle) [36839] Φωναὶ βοῶντος πρὸς θεὸν, θείοις πόνοις (2 verses) (Same cycle) [36842] Ἀνδρὸς προσευχὴ καρδίαν τεθλιμμένου (3 verses) (Same cycle) [36845] Αὕτη δέησις καὶ πάλιν τεθλιμμένου (2 verses) (Same cycle) [36848] Θείαν συνεργὸν δεξιὰν κεκτημένος (2 verses) (Same cycle) [36851] Ὕψιστον ὕψου, τοῦτον εὑρὼν ἐν μάχῃ (2 verses) (Same cycle) [36854] Τῶν ἀγγέλων ὕμνησον ὕμνον ἀξίως (3 verses) (Same cycle) [36857] Ὁ θεῖος ὕμνος οὗτος εἰς ὑμνῳδίαν (2 verses) (Same cycle) [36860] Τὸν αἰνετόν σου δεσπότην αἴνει λόγοις (2 verses) (Same cycle) [36863] Παγκόσμιος νῦν οὗτος ὕμνος κυρίῳ (2 verses) (Same cycle) [36866] Ὑμνεῖ τὸ καινὸν ᾆσμα πᾶς σεσωσμένος (2 verses) (Same cycle) [36869] Λοίσθιος ἐν ψαλμοῖσι διηνεκέως προφρόνως τε (2 verses) (Same cycle) [36872] Ἀγαλλιῶμεν καὶ πλατύνωμεν στόμα (3 verses) (Same cycle) [37396] Ψαλμῶν ὁ πρῶτος πρῶτον ἐν θεῷ λέγει (356 verses) (Same cycle) display 147 more types (150 in total) hide 147 types (150 in total)
Acknowledgements	Creator(s) Anne-Sophie Rouckhout The credits system has been implemented in 2019. Credits from before the new system was in use might be incomplete.
Identification	Vassis ICB 2005, 875: "Nicetas Chartophylax, In Psalmos"
Permalink	http://dbbe.ugent.be/types/36793

Last modified: 2025-07-14.

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.